Vlada Crne Gore prihvatila obrazloženje investitora i predložila produženje roka za završetak projektne dokumentacije i pribavljanje dozvola. Vjetroelektrane Sinjajevina I i II trebalo bi da imaju ukupnu snagu od 403 megavata
Konzorcijum „Energy 2“ dobio je dodatnih 12 mjeseci za završetak projektovanja i pribavljanje potrebnih saglasnosti i građevinskih dozvola za prvu fazu projekta vjetroelektrane „Sinjajevina I“ kod Kolašina.
Novi rok ističe 4. oktobra 2027. godine, dok je za samu izgradnju vjetroelektrane, prateće infrastrukture i pribavljanje upotrebne dozvole predviđeno dodatnih 72 mjeseca, odnosno šest godina nakon završetka prve ugovorne faze.
Produženje roka predviđeno je drugim aneksom ugovora o dugoročnom zakupu državnog zemljišta na Sinjajevini. Vlada je prihvatila obrazloženje investitora da je za realizaciju projekta potrebno dodatno vrijeme zbog okolnosti koje utiču na dinamiku pripreme dokumentacije i pribavljanja dozvola.
Planirane vjetroelektrane „Sinjajevina I“ i „Sinjajevina II“ zajedno bi imale 403 megavata instalisane snage, čime bi predstavljale najveći projekat vjetroenergije u Crnoj Gori.
Projekat na 279 hektara državnog zemljišta
Za potrebe projekta predviđen je zakup oko 279 hektara državnog zemljišta na period od 30 godina.
Zemljište je dato u zakup konzorcijumu koji čine podgoričke kompanije „Energy 2“, „Sistem-MNE“ i „Permont“.
Kompanija „Energy 2“ u vlasništvu je „Sistem MNE“, sa udjelom od 77,5 odsto, i kiparske kompanije „Finanzza Holdings Limited“, koja ima 22,5 odsto vlasništva.
Vlasnik „Sistem MNE“ je podgorički preduzetnik Ljubiša Bošković, dok je vlasnica „Permonta“ Branka Vujadinović.
„Permont“ je ranije bio dio konzorcijuma koji je, zajedno sa kompanijama „Bemaks“ i „BB Solar“, učestvovao u ekološkoj rekonstrukciji Termoelektrane Pljevlja. „Sistem MNE“ je kao projektant ili investitor učestvovao u više projekata iz oblasti energetike.
Prema do sada objavljenim podacima, za realizaciju projekta „Sinjajevina“ nije objavljena ukupna vrijednost investicije.
Za projekat nisu predviđene subvencije države niti građana, dok investitor može proizvedenu električnu energiju prodavati na domaćem ili međunarodnom tržištu.
Agencija za zaštitu životne sredine Crne Gore prethodno je dala saglasnost na predložene investicije.
CGES bi otkupio priključnu infrastrukturu vrijednu oko 40 miliona eura
Skupština akcionara Crnogorskog elektroprenosnog sistema (CGES) dala je saglasnost na predlog ugovora koji se odnosi na izgradnju infrastrukture potrebne za priključenje vjetroelektrana „Sinjajevina 1 i 2“ na elektroenergetsku mrežu.
Prema predloženom modelu, investitor bi izgradio potrebnu priključnu infrastrukturu i platio naknadu za priključenje.
Nakon toga bi CGES preuzeo infrastrukturu, odnosno otkupio je od investitora. U Vladinoj informaciji vrijednost te opreme procjenjuje se na oko 40 miliona eura, dok bi konačnu vrijednost naknadno utvrdili vještaci.
CGES bi nakon preuzimanja infrastrukture od investitora naplaćivao godišnju naknadu za njeno korišćenje.
U Vladinoj informaciji navodi se da je riječ o proceduri koja se primjenjuje i u drugim slučajevima priključenja privatnih vjetroelektrana i solarnih elektrana na prenosnu mrežu.
Prva faza donosi 17 vjetrogeneratora
„Sinjajevina Part I“ trebalo bi da obuhvati 17 vjetrogeneratora, ukupne instalisane snage 112,2 megavata.
Postrojenja su planirana na području katastarske opštine Lipovska Bistrica.
Prema Elaboratu o procjeni uticaja na životnu sredinu, svaki vjetrogenerator imao bi pojedinačnu snagu od 6,6 megavata, dok bi procijenjena godišnja proizvodnja prve faze iznosila oko 391,65 gigavat-sati električne energije.
U preliminarnom tehničkom rješenju navedeni su vjetrogeneratori proizvođača „Siemens Gamesa“, uz mogućnost da tokom dalje razrade projekta bude izabran drugi model.
Glavni projekat podijeljen je na tri faze, za koje je potrebno pribaviti posebne građevinske dozvole.
Pored samih vjetrogeneratora, planirana je izgradnja:
- trafostanice „Sinjajevina Part I“ 35/110 kV,
- pripadajućeg dalekovoda 110 kV,
- priključne trafostanice 110/400 kV „Kolašin“.
Predviđeno je da trafostanice i dalekovodi nakon otkupa postanu vlasništvo CGES-a.
Zašto je rok produžen?
Osnovni ugovor o zakupu državnog zemljišta potpisan je krajem septembra 2023. godine, nakon sprovedenog javnog nadmetanja.
Prvi aneks ugovora zaključen je 30. aprila 2025. godine.
Rok za završetak prve ugovorne faze bio je 4. oktobar 2026. godine, ali je investitor 17. jula ove godine podnio zahtjev za građevinsku dozvolu za prvi dio glavnog projekta.
Taj dio obuhvata 17 vjetrogeneratora, njihove temelje i prateću infrastrukturu.
Investitor je zatražio dodatnih 12 mjeseci, obrazlažući zahtjev potrebom da se ugovoreni rokovi usklade sa stvarnom dinamikom projekta.
U dokumentu Ministarstva prostornog planiranja, urbanizma i državne imovine navodi se da konzorcijum produženje ne traži zbog neaktivnosti, već zbog okolnosti koje utiču na realizaciju projekta, a na koje investitor nema neposredan uticaj.
Direktorat za građevinarstvo i Zaštitnik imovinsko-pravnih interesa Crne Gore dali su saglasnost za zaključivanje drugog aneksa.
Od investitora se u narednom periodu očekuje da obezbijedi uslove za priključenje i izgradnju infrastrukture, kao i da podnese zahtjeve za građevinske dozvole za preostala dva dijela glavnog projekta.
CGES očekuje da bi ugovori mogli biti zaključeni tokom oktobra ili novembra ove godine.
Sinjajevina i uticaj na prirodu
Izgradnja vjetroelektrane donijela bi promjene u prostoru, a Elaborat o procjeni uticaja na životnu sredinu identifikuje više potencijalnih uticaja tokom izgradnje i rada postrojenja.
Tokom građevinskih radova očekuju se uklanjanje vegetacije, zauzimanje zemljišta, promjene staništa, buka, prašina i uznemiravanje životinja.
Dugotrajniji uticaji odnose se na zauzimanje površina za pristupne puteve, promjenu pejzaža i prisustvo velikih energetskih objekata.
Posebna pažnja u elaboratu posvećena je pticama i slijepim miševima. Kao potencijalni rizici navedeni su sudari sa elisama, buka, osvjetljenje, promjene staništa i uticaj na migracione pravce.
Na području je registrovano 95 vrsta ptica, među kojima su i grabljivice. U dokumentu se navodi i da jednogodišnje praćenje nije dovoljno za potpunu procjenu rizika za surog orla.
Zbog toga su predviđeni monitoring ptica i slijepih miševa prije izgradnje i tokom rada elektrane, kao i mjere zaštite.
One uključuju ograničavanje uklanjanja vegetacije, izvođenje određenih radova van perioda gniježđenja, smanjenje osvjetljenja i ograničavanje rada turbina u periodima najveće aktivnosti slijepih miševa.
Vjetroturbine će promijeniti izgled pejzaža
Jedan od trajnih uticaja projekta biće promjena vizuelnog izgleda područja.
Prirodni pejzaž bi, prema elaboratu, dobio karakteristike tehnološkog pejzaža, dok bi stubovi i elise vjetrogeneratora bili vidljivi i iz šireg područja.
Procijenjeni vijek projekta je najmanje 30 godina. Nakon prestanka rada predviđena je demontaža postrojenja i sanacija prostora.
Prema podacima Agencije za zaštitu životne sredine, najbliži vjetrogenerator trebalo bi da bude udaljen oko 870 metara vazdušne linije od kolašinskog katuna Potrk, dok je udaljenost od naselja Gornje Lipovo oko 2,5 kilometara.
Agencija je saglasnost na Elaborat o procjeni uticaja na životnu sredinu izdala krajem avgusta prošle godine.
Sinjajevina bi proizvodila gotovo koliko i Termoelektrana Pljevlja
Ako budu realizovane obje faze projekta, „Sinjajevina I“ i „Sinjajevina II“ imale bi ukupno 61 vjetroelektranu.
Procijenjena godišnja proizvodnja prve faze iznosi oko 390 GWh, dok bi druga faza trebalo da proizvodi oko 940 GWh godišnje.
Ukupna procijenjena proizvodnja tako bi dostigla oko 1.330 GWh električne energije godišnje.
To je nešto manje od godišnje proizvodnje Termoelektrane Pljevlja, koja se posljednjih godina kreće na nivou od oko 1.500 do 1.600 GWh, prema podacima navedenim u energetskim bilansima.
Ipak, proizvodnja električne energije iz vjetra zavisi od vremenskih uslova i jačine vjetra, zbog čega nije kontinuirana na isti način kao proizvodnja iz termoelektrane.
Zbog promjenjive proizvodnje vjetroelektrana, elektroenergetskom sistemu potrebni su mehanizmi za balansiranje i usklađivanje proizvodnje i potrošnje.
Za poređenje, dvije velike hidroelektrane u Crnoj Gori, Piva i Perućica, prošle godine su zajedno proizvele oko 1.360 GWh električne energije, prema podacima energetskog bilansa.
Realizacijom projekta „Sinjajevina“ Crna Gora bi dobila jedan od najvećih novih izvora električne energije iz obnovljivih izvora, ali bi istovremeno izgradnja zahtijevala praćenje uticaja na prirodu, razvoj priključne infrastrukture i odgovarajuće balansiranje proizvodnje u elektroenergetskom sistemu.
Share this content:
Објави коментар