Sjedinjene Američke Države mogle bi da se nađu u centru međunarodne pažnje zbog plana da se pogubljenje osuđenog vojnika Nidala Hasana prenosi uživo. Ovakav potez izazvao bi brojne reakcije, s obzirom na to da su javna pogubljenja danas izuzetno rijetka u svijetu.
Prema pisanju Gardijana, američki ministar odbrane Pit Hegset najavio je da bi Hasanova smrtna kazna mogla biti izvršena 3. decembra, na isti datum i na istom mjestu gdje se dogodio napad za koji je osuđen.
Ko je Nidal Hasan i zašto je osuđen?
Nidal Hasan, bivši vojni psihijatar, osuđen je zbog napada u vojnoj bazi Fort Hud u Teksasu, u kojem je 2009. godine ubijeno 13 ljudi.
Prema navodima iz izvještaja, Hegset je izjavio da bi pogubljenje trebalo da bude izvršeno vatrenim oružjem, što bi predstavljalo simboličnu vezu sa načinom na koji je napad počinjen.
Ipak, Hasan ima mogućnost da podnosi žalbe pred saveznim sudovima, pa bi izvršenje kazne moglo biti odloženo.
Javna pogubljenja danas su rijetkost
Prema podacima organizacije Amnesti internešnal koje prenosi Gardijan, Iran i Avganistan spadaju među rijetke države u kojima su posljednjih godina zabilježena javna pogubljenja.
Talibanske vlasti su tokom 2025. godine izvršile šest javnih pogubljenja, dok je u Iranu zabilježeno 11 takvih slučajeva, navodi se u tekstu.
Javna izvršenja smrtnih kazni kroz istoriju su korišćena ne samo kao oblik kažnjavanja već i kao sredstvo zastrašivanja stanovništva i demonstracije moći vlasti.
Zašto vlasti pogubljenja pretvaraju u javne događaje?
Stručnjaci ukazuju da javna pogubljenja mogu imati političku i propagandnu funkciju, posebno u državama u kojima građani nemaju puno povjerenje u pravosudni sistem.
Sličnu praksu koristile su i ekstremističke organizacije, među kojima je Islamska država, koja je snimke pogubljenja koristila za širenje straha, propagande i radikalnih poruka.
Ukoliko bi planirani prenos pogubljenja u SAD bio sproveden, taj slučaj otvorio bi novo pitanje o granicama javnog kažnjavanja i ulozi države u prikazivanju smrtne kazne.
Broj pogubljenja u svijetu dostigao višegodišnji maksimum
Amnesti internešnal je, prema podacima navedenim u izvještaju, zabilježio 2.707 pogubljenja širom svijeta tokom 2025. godine, što je najveći broj od 1981. godine.
Najveći dio tog porasta pripisuje se Iranu, gdje je, prema izvještaju, izvršeno više od 2.100 smrtnih kazni.
Organizacija upozorava da se smrtna kazna u pojedinim državama koristi kao sredstvo demonstracije državne moći i predstavljanja odlučne borbe protiv kriminala.
Najavljeni slučaj u SAD zato bi mogao da pokrene novu međunarodnu raspravu o javnim pogubljenjima, ljudskim pravima i granicama kažnjavanja.
Napomena: Informacije o najavljenom datumu i mogućem prenosu zasnovane su na dostavljenom tekstu Gardijana. Prije objave treba nezavisno provjeriti najavu prenosa uživo, jer tekst govori o planu, a ne o već izvršenom pogubljenju.
Share this content:
Објави коментар